Koninginnedag

Op 31 augustus 1889, de verjaardag van Prinses Wilhelmina, werd voor het eerst Prinsessedag gevierd, de voorloper van Koninginnedag. Het initiatief voor de viering werd genomen door de liberalen, die met het feest de nationale eenheid wilden benadrukken en daarmee de eenheid in eigen gelederen wilden verstevigen. De Prinsessedag kon de plaatselijke oogstfeesten vervangen, die aan het einde van de zomer werden gehouden. Na het overlijden van Koning Willem III in 1890 werd de eerste echte Koninginnedag gevierd. Op 30 april werd de verjaardag van Koningin Juliana gevierd. Bij de troonsopvolging op 30 april 1980 besloot Koningin Beatrix deze dag in stand te houden, onder andere om haar moeder daarmee te eren.

In de tijd dat Koningin Emma, de moeder van Koningin Wilhelmina, in de zomer op Paleis Soestdijk woonde, was het gebruikelijk dat de bevolking van Baarn haar op haar verjaardag een bloemenhulde bracht. Omdat Koninginnedag ook de laatste dag was van de traditionele schoolvakantie, werd het al gauw een feestdag voor de kinderen. De viering van de dag kreeg in 1902 een extra impuls nadat Koningin Wilhelmina ernstig ziek was geweest. Het bericht van haar herstel werd met grote vreugde ontvangen en zorgde ervoor dat de viering van Koninginnedag een echt volksfeest werd. Overigens woonde de Koningin en haar familie op Koninginnedag geen festiviteiten bij, tenzij er een speciale reden voor was, zoals de vijftigste verjaardag van de Koningin in 1930.

Met de inhuldiging van Juliana tot Koningin der Nederlanden werd Koninginnedag automatisch verplaatst naar 30 april en groeide het bloemendefilé uit tot een nationale manifestatie. Vanaf midden jaren '50 werd het defilé langs het bordes van Paleis Soestdijk via de televisie uitgezonden. Tijdens de regering van Koningin Juliana werd het langzamerhand gebruikelijk, dat iedereen op Koninginnedag een vrije dag kreeg, waardoor 30 april een nationale feestdag werd. Vele Nederlanders en rijksgenoten liepen langs in de kilometerslange optocht en gaven geschenken, en ook bloemen, waarmee het bordes werd bedekt. Wie niet meeliep zat aan de televisie gekluisterd. 's Morgens liepen alle schoolkinderen in optocht naar het stadhuis om de burgemeester een aubade van patriottische liederen te brengen. Daarna werden in vele dorpen en steden traditionele kinderspelen georganiseerd, zoals zaklopen en koekhappen. De dag werd traditioneel besloten met een lampionoptocht. Op veel plaatsen werden ook festiviteiten voor de oudere jeugd en volwassenen georganiseerd, zoals optredens van pop- en jazzbandjes.

De huidige vorstin Koningin Beatrix bezoekt op koninginnedag samen met zo veel mogelijk leden van de koninklijke familie één of twee plaatsen in Nederland, waar ze door de plaatselijke bevolking wordt ontvangen met speciale vieringen, die vaak de vorm aannemen van demonstraties van ouderwetse dansen en ambachten, en sport- en zangdemonstraties. De traditie wil dat burgers op koninginnedag geen vergunning nodig hebben om op straat te venten. Dit soepele beleid leidt tot uitgebreide vlooienmarkten, de zogeheten vrijmarkt. Tevens worden er op veel plaatsen uitgebreide openluchtfeesten gehouden. Vooral Amsterdam staat bekend om zijn viering en trekt elk jaar tussen de half miljoen en twee miljoen bezoekers uit de rest van het land. Omdat koninginnedag voor velen een vrije dag is, grijpen veel mensen de kans om dan uit te slapen en de voorafgaande avond uit te gaan. Deze avond voor de koninginnedag wordt in het Haags dialect ook wel Koninginnenach genoemd.

De Koningin, toen nog Prinses Beatrix der Nederlanden, werd op 31 januari 1938 geboren als eerste kind van Prinses Juliana (Koningin van 1948 tot 1980) en Prins Bernhard.
De Prinses kwam ter wereld in Paleis Soestdijk te Baarn, waar het Koninklijk gezin woonde tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in mei 1940. Toen week het gezin, dat inmiddels was uitgebreid met Prinses Irene (1939), uit naar Engeland. Vandaar vertrok Prinses Juliana met de kinderen naar Ottawa in Canada. Pas vijf jaar later, op 2 augustus 1945, zette het gezin, met de in Canada geboren Prinses Margriet (1943), weer voet op Nederlandse bodem.

In Canada bezocht de Prinses na de kleuterschool het lager onderwijs. Na terugkeer in Nederland vervolgde zij het lager onderwijs op De Werkplaats, de school van onderwijsvernieuwer Kees Boeke, te Bilthoven. In april 1950 werd Prinses Beatrix leerlinge van het Incrementum, een dependance van het Baarns Lyceum, waar zij in 1956 het eindexamen gymnasium-A met goed gevolg aflegde.
Op 31 januari 1956 werd de Prinses 18 jaar. Vanaf dat moment kon zij als meerderjarige volgens de Nederlandse Grondwet het Koninklijke gezag aanvaarden. Ook had zij vanaf die datum zitting in de Raad van State.

In datzelfde jaar schreef Prinses Beatrix zich in als studente aan de Rijksuniversiteit Leiden. De eerste jaren van haar studie volgde de Prinses colleges in de theoretische en toegepaste sociologie, rechtswetenschap, economie, parlementaire geschiedenis en staatsrecht. Later volgde ze ook colleges over de cultuur van Suriname en de Nederlandse Antillen, het Statuut van het Koninkrijk en over actuele internationale staatkunde, volkenrecht, geschiedenis en Europees recht.

De Prinses bezocht tijdens haar studie verschillende Europese en internationale organisaties in onder meer Genève, Straatsburg, Parijs en Brussel. Ook was Prinses Beatrix actief in de Vereniging van Vrouwelijke Studenten te Leiden. In de zomer van 1959 legde de Prinses haar kandidaatsexamen rechten af en in 1961 slaagde zij voor haar doctoraalexamen vrije studierichting.

Koninginnedag / Quinsday.

Zoekmachines.

Koninginnedag.

Van Prinsessedag naar Koninginnedag.

Viering en festiviteiten.

Koningin Beatrix.